ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 13/09/2026

 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟ ΤΗΣ ΥΨΩΣΕΩΣ (ΙΩΑΝ. Γ’ 13-17)  13-09-2026

        Το σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα αγαπητοί αδελφοί, μας μεταφέρει στην Παλαιά Διαθήκη. Τότε που άγρια φίδια γέμισαν την κατασκήνωση των αχάριστων Εβραίων και όποιον δάγκωναν τον θανάτωναν. Κατέφυγαν λοιπόν στον Μωυσή και τον παρακάλεσαν να προσευχηθεί στο Θεό, για να τους γλυτώσει από τα δηλητηριώδη φίδια.

        Ο Θεός απάντησε στο Μωυσή και του υπέδειξε τη λύση. Θα κατασκευάσεις ένα χάλκινο φίδι. Θα το δέσεις επάνω σε ένα κοντάρι και θα το υψώσεις σε τέτοιο μέρος που να φαίνεται από όλα τα μέρη του στρατοπέδου. Θα πεις στην συνέχεια στους συμπατριώτες σου, μόλις τους δαγκώνει κάποιο φίδι, να στρέφουν το βλέμμα τους στο υψωμένο φίδι κι έτσι θα διαφεύγουν το θάνατο.

        Το γεγονός αυτό της Παλαιάς Διαθήκης, το υπενθύμισε ο Χριστός στον άρχοντα Νικόδημο και του επεσήμανε, ότι το ίδιο θα γίνει και με τον Υιό του ανθρώπου. Θα Τον υψώσουν, θα Τον θανατώσουν στον Σταυρό κι όποιος προσβλέπει προς Εκείνον θα θεραπεύεται από τα θανατηφόρα δαγκώματα της αμαρτίας. Η Εκκλησία, μας υπενθυμίζει το γεγονός αυτό αυτές τις ημέρες που πλησιάζει η εορτή της υψώσεως του Σταυρού. Γράφει σχετικά ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος: «Το χάλκινο φίδι είναι τύπος του Εσταυρωμένου Χριστού. Όπως εκείνο είχε μεν σχήμα φιδιού, δεν είχε όμως δηλητήριο, έτσι κι ο Χριστός είχε μεν σώμα ανθρώπινο, αλλά δεν είχε την αμαρτία. Οι Ισραηλίτες έβλεπαν το χάλκινο φίδι και εθεραπεύοντο από τα δαγκώματα των πραγματικών φιδιών. Οι χριστιανοί βλέπουν τον Εσταυρωμένο Κύριο, λαμβάνουν την Χάρη και θεραπεύονται από τα δαγκώματα των νοητών φιδιών, των πονηρών πνευμάτων.»

        Ο Εσταυρωμένος, μας χαρίζει υγεία πνευματική, κάθαρση ψυχική, αιώνια ζωή, ειρήνη. Και συνεχίζει ο Σεβασμιότατος: «Ο Σταυρός του Χριστού είναι μεγάλη δύναμη, ενέκρωσε το κράτος του διαβόλου και διά της δυνάμεώς του, νικούσε όλες τις δυνάμεις του πονηρού». Όχι τυχαία μας βάζουν τον στίχο: ««Σταυρέ τοῦ Χριστοῦ, σῶσον ἡμᾶς τῇ δυνάμει σου.»

Θα ρωτήσει κάποιος: Μα το ξύλο έχει δύναμη για να μας οδηγήσει στην σωτηρία; Τη δύναμη του ο Σταυρός την αντλεί από Εκείνον που θανατώθηκε πάνω του. Τον Σταυρό δεν θα τον δούμε μόνο του. Πάντοτε πάνω του είναι σταυρωμένος ο Χριστός. Στην ορθόδοξη παράδοση, ούτε την Μ. Παρασκευή κατά την αποκαθήλωση, χωρίζεται το σώμα από τον Σταυρό. Σε πολλά μοναστήρια, ο Χριστός είναι ζωγραφισμένος πάνω στο ξύλο του Σταυρού! Σημειώνουμε πάλι από το βιβλίο του Μητροπολίτου Ναυπάκτου. «Επομένως, ο Σταυρός δεν είναι ένα μαγικό όργανο, αλλά η ζωοποιός δύναμις των θείων ενεργειών». Έτσι εξηγείται ότι η σφράγιση διά του Σταυρού είναι το απαραίτητο γνώρισμα όλων των μυστηριακών τελετών της Εκκλησίας. Π.χ. το νερό της κολυμβήθρας αγιάζεται διά της καθόδου του Παναγίου Πνεύματος και διά της σχηματίσεως του Σταυρού. Το ίδιο γίνεται και στο μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας. Στο «Μεταβαλὼν τῷ Πνεύματί σου τῷ Ἁγίῳ», ο ιερέας σφραγίζει τα Δώρα και μεταβάλλονται σε Σώμα και Αίμα Χριστού. Το ίδιο γίνεται σε όλα τα μυστήρια.

         Επίσης, να σημειώσουμε ότι κάνουμε το σημείο του Σταυρού πάνω μας. Αυτό το κάνουμε για πολλούς λόγους. Πρώτον, σφραγίζουμε έτσι την ευγνωμοσύνη μας στο Χριστό που σταυρώθηκε για το χατίρι μας, για να ξεπλύνει τις αμαρτίες μας. Δεύτερον, κάνοντας τον Σταυρό μας, ζητάμε τη χάρη Του και τη δύναμη Του, για να νικήσουμε τα πάθη μας. Τρίτον, κάνουμε τον Σταυρό μας, για να σταυρώσουμε και να εξουδετερώσουμε τους πονηρούς λογισμούς που μας ταλαιπωρούν. Τέταρτον, κάνοντας τον Σταυρό μας, εκφράζουμε την πίστη μας στην Αγία Τριάδα. Ενωμένα τα δύο δάκτυλά μας, δηλώνουν την πίστη μας στο ότι ο Χριστός έχει δύο φύσεις, τη Θεία και την ανθρώπινη. Και πέμπτον, με το σημείο του Σταυρού που κάνουμε δηλώνουμε ότι γνωρίζουμε πως η ζωή μας θα έχει δυσκολίες και μεγάλα εμπόδια που θα συνθέτουν το δικό μας Σταυρό για την αγάπη του Χριστού. Αυτά γράφει για τον Σταυρό ο Άγιος της Ναυπάκτου. Ο δε Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός μας συμβουλεύει όταν κάνουμε τον σταυρό μας να λέμε μυστικά: «Χριστέ εσύ που ήσουν στους ουρανούς και κατέβηκες στη γη για να μας σώσεις, στη δευτέρα παρουσία σε παρακαλούμε να μας βάλεις στα δεξιά σου και μη μας βάλεις στα αριστερά σου». 

        Και όταν προσκυνάμε τις εικόνες των Αγίων, κάνουμε τον σταυρό μας και ομολογούμε ότι κι εμείς θα προσπαθήσουμε να αγιάσουμε, σηκώνοντας τον σταυρό μας όπως εκείνοι. Ο Σταυρός αγαπητοί αδελφοί, πρέπει να είναι το μοναδικό μας στόλισμα. Ας μην κρεμάμε πάνω μας οτιδήποτε άλλο. Κανένα κόσμημα να μην αντικαθιστά στο στήθος μας τον Σταυρό του Κυρίου μας.

Κυριακὴ πρὸ τῆς Ὑψώσεως – Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 13 Σεπτεμβρίου 2026

 

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ Γ´ 13 - 17

13 καὶ οὐδεὶς ἀναβέβηκεν εἰς τὸν οὐρανὸν εἰ μὴ ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς, ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὁ ὤν ἐν τῷ οὐρανῷ. 14 καὶ καθὼς Μωϋσῆς ὕψωσε τὸν ὄφιν ἐν τῇ ἐρήμῳ, οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου, 15 ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται ἀλλ’ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. 16 Οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται ἀλλ’ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. 17 οὐ γὰρ ἀπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ εἰς τὸν κόσμον ἵνα κρίνῃ τὸν κόσμον, ἀλλ’ ἵνα σωθῇ ὁ κόσμος δι’ αὐτοῦ.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ Γ´ 13 - 17

13 Καὶ ὅμως μόνον ἀπὸ ἐμὲ θὰ μάθετε τὰ ἐπουράνια ταῦτα. Διότι κανεὶς ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους δὲν ἔχει ἀναβῇ εἰς τὸν οὐρανὸν διὰ νὰ μάθῃ τὰ ἐπουράνια καὶ νὰ σᾶς διδάξῃ περὶ αὐτῶν, παρὰ μόνον ἐκεῖνος, ποὺ κατέβη ἀπὸ τὸν οὐρανὸν καὶ ἔγινε διὰ τῆς ἐνανθρωπήσεως υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος, ἐνῷ τώρα εἶναι εἰς τὴν γῆν, ἐξακολουθεῖ ὡς πανταχοῦ παρὼν Θεός, νὰ εἶναι καὶ εἰς τὸν οὐρανόν. 14 Καὶ διὰ νὰ σοῦ ἀποκαλύψω καὶ ἄλλην ἄγνωστον καὶ ψυχοσωτήριον ἀλήθειαν, σοῦ λέγω· Ὅπως ἄλλοτε ὁ Μωϋσῆς ἐκρέμασεν ὑψηλὰ τὸ χάλκινο φίδι, διὰ νὰ σώζωνται δι’ αὐτοῦ οἱ Ἰσραηλῖται ἀπὸ τὰ θανατηφόρα δαγκώματα τῶν φιδιῶν τῆς ἐρήμου, ἔτσι σύμφωνα μὲ τὸ μυστηριῶδες σχέδιον τοῦ Θεοῦ πρέπει νὰ κρεμασθῇ ὑψηλὰ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου προσλαμβάνων τὸ ὁμοίωμα τῆς ἁμαρτίας, ἀλλὰ μὴ ἔχων καμμίαν πραγματικὴν σχέσιν μὲ αὐτήν. 15 Καὶ θὰ ὑψωθῇ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ, διὰ νὰ μὴ χαθῇ εἰς τὸν αἰώνιον θάνατον κανένας ἀπὸ ἐκείνους, ποὺ πιστεύουν εἰς αὐτόν, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. 16 Μὴ σοῦ φαίνεται δὲ παράδοξον τὸ ὅτι πρόκειται διὰ τὴν σωτηρίαν σας νὰ ὑψωθῇ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου. Διότι τόσον πολὺ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον τῶν ἀνθρώπων, ποὺ ἔζῃ εἰς τὴν ἁμαρτίαν, ὥστε παρέδωκεν εἰς θάνατον τὸν μονάκριβον Υἱόν του, διὰ νὰ μὴ χαθῇ εἰς αἰώνιον θάνατον καθένας, ποὺ πιστεύει εἰς αὐτόν, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. 17 Διότι δὲν ἀπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν Υἱόν του εἰς τὸ ἁμαρτωλὸν γένος τῶν ἀνθρώπων, διὰ νὰ κατακρίνῃ καὶ καταδικάσῃ τὸ γένος αὐτό, ὅπως φρονεῖτε σεῖς οἱ Ἰουδαῖοι περὶ τοῦ Μεσσίου, ὅτι θὰ σώσῃ μόνον τοὺς Ἰουδαίους καὶ θὰ κατακρίνῃ τὰ λοιπὰ ἔθνη. Ἀλλὰ τὸν ἀπέστειλε διὰ νὰ σωθῇ ὁλόκληρος ὁ κόσμος τῶν ἀνθρώπων δι’ αὐτοῦ.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 06/09/2026

 Ευαγγελικό Ανάγνωσμα Κυριακής ΙΔ΄ Ματθ. (Ματθ. κβ΄ 1-14) 

Εἶπεν ὁ Κύριος τὴν παραβολήν ταύτην· Ωμοιώθη ή βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὅστις ἐποίησε γάμους τῷ υἱῷ αὐτοῦ. Καὶ ἀπέστειλε τοὺς δούλους αὐτοῦ καλέσαι τοὺς κεκλημένους εἰς τοὺς γάμους, καὶ οὐκ ἤθελον ἐλθεῖν. Πάλιν ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους λέγων· Εἴπατε τοῖς κεκλημένοις· ἰδοὺ τὸ ἄριστόν μου ήτοίμασα, οἱ ταῦροί μου καὶ τὰ σιτιστά τεθυμένα, καὶ πάντα ἕτοιμα· δεῦτε εἰς τοὺς γάμους. Οἱ δὲ ἀμελήσαντες ἀπῆλθον, ὁ μὲν εἰς τὸν ἴδιον ἀγρόν, ὁ δὲ εἰς τὴν ἐμπορίαν αὐτοῦ· οἱ δὲ λοιποί κρατήσαντες τοὺς δούλους αὐτοῦ ὕβρισαν καὶ ἀπέαὐτοῦ κτειναν. ἀπώλεσε Ακούσας δὲ ὁ βασιλεὺς ἐκεῖνος ὠργίσθη, καὶ πέμψας τὰ στρατεύματα τοὺς φονεῖς ἐκείνους καὶ τὴν πόλιν αὐτῶν ἐνέπρησε. Τότε λέγειτοῖς δούλοις αὐτοῦ· Ὁ μὲν γάμος ἔτοιμός ἐστιν, οἱ δὲ κεκλημένοι οὐκ ἦσαν ἄξιοι· πορεύεσθε οὖν ἐπὶ τὰς διεξόδους τῶν ὁδῶν, καὶ ὅσους ἐὰν εὕρητε καλέσατε εἰς τοὺς γάμους. Καὶ ἐξελθόντες οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι εἰς τὰς ὁδοὺς συνήγαγον πάντας ὅσους εὗρον, πονηρούς τε καὶ ἀγαθούς· καὶ ἐπλήσθη ὁ γάμος ἀνακειμένων. Εἰσελθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς θεάσασθαι τοὺς ἀνακειμένους εἶδεν ἐκεῖ ἄνθρωπον οὐκ ἐνδεδυμένον ἔνδυμα γάμου, καὶ λέγει αὐτῷ· Ἑταῖρε, πῶς εἰσῆλθες ὧδε μὴ ἔχων ἔνδυμα γάμου; Ὁ δὲ ἐφιμώθη. Τότε εἶπεν ὁ βασιλεὺς τοῖς διακόνοις· Δήσαντες αὐτοῦπόδας καὶ χεῖραςἄρατε αὐτὸν καὶ ἐκβάλετε εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. Πολλοὶ γάρ εἰσι κλητοί, ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί. 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Εἶπε ὁ Κύριος αὐτὴ τὴν παραβολή: «Η βασιλεία τῶν οὐρανῶν μοιάζει μ' ἕναν βασιλιά, ποὺ ἔκανε τὸν γάμο τοῦ γιοῦ του. Ἔστειλε τοὺς δούλους του νὰ φωνάξουν τοὺς καλεσμένους Ἔστειλε ξανὰ ἄλλους στὸν γάμο, ἐκεῖνοι ὅμως δὲν ἤθελαν νὰ ἔρθουν. ἔχω ἑτοιμάσει τὸ γεῦμα, δούλους λέγοντάς τους: “νὰ πεῖτε στοὺς καλεσμένους: εἶναι ἕτοιμα· ἐλᾶτε στὸν ἔχω σφάξει τοὺς ταύρους καὶ τὰ θρεφτάρια, κι ὅλα γάμο". Οἱ καλεσμένοι ὅμως ἀδιαφόρησαν καὶ πῆγαν ἄλλος στὸ χωράφι του κι ἄλλος στὸ ἐμπόριό του. Οἱ ὑπόλοιποι ἔπιασαν τοὺς δούλους του, τοὺς κακοποίησαν καὶ τοὺς σκότωσαν. βασιλιὰς ἐκεῖνος, Ὅταν τὸ ἄκουσε ὁ θύμωσε· ἔστειλε τὸν στρατό του κι ἀφάνισε ἐκείνους φονιάδες καὶ πυρπόλησε τὴν πόλη τους. Τότε λέει στοὺς δούλους του: “τὸ τραπέζι τοῦ γάμου εἶναι ἕτοιμο, μὰ οἱ καλεσμένοι δὲν φάνηκαν ἄξιοι. Πηγαίνετε, λοιπόν, στὰ σταυροδρόμια κι ὅσους βρεῖτε καλέστε τους στοὺς γάμους". Βγήκαν τότε οἱ δοῦλοι στοὺς δρόμους καὶ μάζεψαν ὅλους ὅσους βρῆκαν, κακοὺς καὶ καλούς. Ἡ αἴθουσα τοῦ γάμου γέμισε ἀπὸ συνδαιτυμόνες. Μπῆκε κι ὁ βασιλιὰς γιὰ νὰ δεῖ τοὺς συνδαιτυμόνες, κι ἐκεῖ εἶδε κάποιον ποὺ δὲν ἦταν ντυμένος μὲ τὴ γαμήλια φορεσιά. "Φίλε”, τοῦ λέει, “πῶς μπῆκες ἐδῶ χωρίς τὸ κατάλληλο ντύσιμο;”Ἐκεῖνος ἔχασε τὴ λαλιά του. Τότε ὁ βασιλιὰς εἶπε στοὺς ὑπηρέτες: “δέστε του τὰ πόδια καὶ τὰ χέρια καὶ πάρτε τον καὶ βγάλτε τον ἕξω στὸ σκοτάδι"· ἐκεῖ θὰ κλαίει καὶ θὰ τρίζει τὰ δόντια του. Γιατί, πολλοί εἶναι οἱ καλεσμένοι, λίγοι ὅμως οἱ ἐκλεκτοί». 

Κυριακή ΙΔ΄ Ματθαίου – Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 6 Σεπτεμβρίου 2026

 

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΚΔ´ 2 - 14

2 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Οὐ βλέπετε ταῦτα πάντα; ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ μὴ ἀφεθῇ ὧδε λίθος ἐπὶ λίθον ὃς οὐ καταλυθήσεται. 3 Καθημένου δὲ αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ ὄρους τῶν ἐλαιῶν προσῆλθον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ κατ’ ἰδίαν λέγοντες· Εἰπὲ ἡμῖν πότε ταῦτα ἔσται, καὶ τί τὸ σημεῖον τῆς σῆς παρουσίας καὶ τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος; 4 καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Βλέπετε μή τις ὑμᾶς πλανήσῃ. 5 πολλοὶ γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου λέγοντες, ἐγώ εἰμι ὁ Χριστός, καὶ πολλοὺς πλανήσουσι. 6 μελλήσετε δὲ ἀκούειν πολέμους καὶ ἀκοὰς πολέμων· ὁρᾶτε, μὴ θροεῖσθε· δεῖ γὰρ πάντα γενέσθαι, ἀλλ’ οὔπω ἐστὶ τὸ τέλος. 7 ἐγερθήσεται γὰρ ἔθνος ἐπὶ ἔθνος καὶ βασιλεία ἐπὶ βασιλείαν, καὶ ἔσονται λιμοὶ καὶ σεισμοὶ κατὰ τόπους· 8 πάντα δὲ ταῦτα ἀρχὴ ὠδίνων. 9 τότε παραδώσουσιν ὑμᾶς εἰς θλῖψιν καὶ ἀποκτενοῦσιν ὑμᾶς, καὶ ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων τῶν ἐθνῶν διὰ τὸ ὄνομά μου. 10 καὶ τότε σκανδαλισθήσονται πολλοὶ καὶ ἀλλήλους παραδώσουσι καὶ μισήσουσιν ἀλλήλους. 11 καὶ πολλοὶ ψευδοπροφῆται ἐγερθήσονται καὶ πλανήσουσι πολλούς, 12 καὶ διὰ τὸ πληθυνθῆναι τὴν ἀνομίαν ψυγήσεται ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν. 13 ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται. 14 καὶ κηρυχθήσεται τοῦτο τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας ἐν ὅλῃ τῇ οἰκουμένῃ εἰς μαρτύριον πᾶσιν τοῖς ἔθνεσι, καὶ τότε ἥξει τὸ τέλος.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΚΔ´ 2 - 14

2 Ὁ δὲ Ἰησοῦς τοὺς εἶπε· Δὲν βλέπετε μὲ θαυμασμὸν ὅλα αὐτὰ τὰ ὡραῖα κτίρια; Ἐν πάσῃ ἀληθείᾳ σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι δὲν θὰ μείνῃ πέτρα ἐπάνω εἰς τὴν πέτραν, ποὺ νὰ μὴ κρημνισθῇ κάτω. 3 Καὶ ἐνῷ αὐτὸς ἐκάθητο εἰς τὸ ὅρος τῶν Ἐλαιῶν, τὸν ἐπλησίασαν οἱ μαθηταὶ ἰδιαιτέρως καὶ εἶπαν· Εἰπέ μας, πότε θὰ γίνουν ὅλα αὐτὰ καὶ ποῖον εἶναι τὸ σημάδι, ποὺ θὰ προαναγγέλλῃ τὴν ἔνδοξόν σου παρουσίαν καὶ τὸ ὁριστικὸν τέλος τοῦ κόσμου αὐτοῦ; 4 Καὶ ἀπεκρίθη ὁ Ἰησοῦς καὶ τοὺς εἶπε· Προσέχετε νὰ μὴ σᾶς πλανήσῃ κανείς. 5 Διότι θὰ ἔλθουν πολλοί, ποὺ θὰ διεκδικοῦν καὶ θὰ οἰκειοποιοῦνται τὸ ὄνομα τοῦ Μεσσίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἰδικόν μου, καὶ θὰ λέγουν· ἐγὼ εἶμαι ὁ Χριστός.Καὶ θὰ πλανήσουν πολλούς. 6 Μέλλετε δὲ νὰ ἀκούετε πολέμους καὶ εἰδήσεις περὶ πολέμων, ποὺ θὰ γίνωνται εἰς ἄλλας χώρας.Προσέχετε, μὴ ταράσσεσθε νομίζοντες, ὅτι αὐτὰ εἶναι σημάδια, ποὺ προαναγγέλλουν τὸ τέλος, διότι σύμφωνα μὲ τὰς βουλὰς τῆς θείας προνοίας πρέπει ὅλα αὐτὰ νὰ γίνουν, ἀλλ’ ἀκόμη δὲν εἶναι οὔτε τὸ τέλος τοῦ κόσμου οὔτε ἡ καταστροφὴ τῆς Ἱερουσαλὴμ καὶ τοῦ ναοῦ της, ποὺ προεικονίζει καὶ προτυπώνει τὴν συντέλειαν τοῦ κόσμου. 7 Διότι θὰ σηκωθῇ τὸ ἕνα ἔθνος κατὰ τοῦ ἄλλου ἔθνους, καὶ τὸ ἕνα βασίλειον κατὰ τοῦ ἅλλου βασιλείου καὶ θὰ συμβοῦν πεῖνες καὶ μολυσματικοὶ ἐπιδημίαι καὶ σεισμοὶ ἐδῶ καὶ ἐκεῖ. 8 Ὅλα δὲ αὐτὰ εἶναι ἀρχὴ πόνων καὶ δεινῶν. 9 Τότε θὰ σᾶς παραδώσουν εἰς θλίψεις καὶ δοκιμασίας.Καὶ θὰ θανατώσουν μερικοὺς ἀπὸ σᾶς, καὶ θὰ σᾶς μισοῦν ὅλα τὰ ἔθνη δι’ ἐμέ, ἐπειδὴ θὰ πιστεύετε εἱς τὸ ὄνομά μου. 10 Καὶ τότε θὰ σκανδαλισθοῦν καὶ θὰ κλονισθοῦν εἰς τὴν πίστιν πολλοί.Καὶ θὰ παραδώσουν ὁ ἔνας τὸν ἄλλον εἰς τοὺς ἀπίστους ἄρχοντας καὶ θὰ μισήσουν ὁ ἔνας τὸν ἄλλον. 11 Καὶ θὰ ἀναφανοῦν πολλοὶ ψευδοπροφῆται καὶ θὰ παρασύρουν εἰς τὰς πλανεμένας διδασκαλίας των πολλούς. 12 Καὶ ἐπειδὴ θὰ πληθύνῃ ἡ κακία καὶ ἡ φαυλότης, θὰ ψυχρανθῇ ἡ πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τὸν πλησίον ἀγάπη τοῦ πλήθους τῶν συνήθων καὶ κατ’ ὅνομα Χριστιανῶν. 13 Ἐκεῖνος δὲ ποὺ θὰ δείξῃ ὑπομονὴν μέχρι τέλους τῶν δοκιμασιῶν αὐτῶν, αὐτὸς καὶ μόνον θὰ σωθῇ. 14 Καὶ θὰ κηρυχθῇ τὸ εὐαγγέλιον αὺτὸ τῆς βασιλείας εἰς ὅλην τὴν οἰκουμένην, διὰ νὰ εἶναι τὸ κήρυγμα τοῦτο ἔλεγχος δι’ ὅλα τὰ ἔθνη, ὅσα δὲν θὰ πιστεύσουν, ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ προφασισθοῦν, ὅτι δὲν προσεφέρθη καὶ εἰς αὐτοὺς τὸ εὐαγγέλιον.Καὶ τότε θὰ ἔλθῃ τὸ τέλος τοῦ κόσμου, τοῦ ὁποίου εἰκὼν καὶ προτύπωσις θὰ εἶναι τὸ ἐπικείμενον τέλος τῶν Ἱεροσολύμων.

ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 31/08/2026

 ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΓ’ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (ΜΑΤΘ. ΚΑ’ 33-42)   30/08/2026

        Η παραβολή που μας είπε σήμερα ο Κύριος, αγαπητοί αδελφοί, αναφερόταν στην συμπεριφορά που θα έδειχναν οι Φαρισαίοι και οι Αρχιερείς απέναντί Του. Γι' αυτό όταν τελείωσε, έψαχναν να βρουν ευκαιρία να τον συλλάβουν και να τον θανατώσουν. Η παραβολή αυτή ονομάζεται παραβολή των κακών γεωργών.

        Ένας κτηματίας εφύτευσε αμπελώνα και ανέθεσε σε γεωργούς να τον καλλιεργήσουν. Όταν έφτασε ο καιρός να του αποδώσουν τους καρπούς, έστειλε τους δούλους του να πάρουν αυτά που έπρεπε να πάρουν. Όμως οι γεωργοί κακοί καθώς ήταν, συνέλαβαν τους δούλους και τους κακοποίησαν. Μερικούς τους θανάτωσαν κιόλας. Για δεύτερη φορά, ο οικοδεσπότης έστειλε άλλους δούλους, αλλά κι αυτοί είχαν την ίδια τύχη με τους προηγούμενους, παρά το ότι ήταν περισσότεροι. Την τρίτη φορά ο οικοδεσπότης έστειλε το γιο του να πάρει τους καρπούς με το σκεπτικό ότι θα ντραπούν το παιδί του. Έγινε όμως το αντίθετο. Όχι μόνο δεν τον ντράπηκαν οι γεωργοί, αλλά σκέφτηκαν πονηρά και εγκληματικά. Είπαν: Αυτός είναι κληρονόμος του αφεντικού, ελάτε όλοι μαζί να τον φονέψουμε, για να πάρουμε εμείς την κληρονομιά. Και όντως συνέλαβαν το παιδί, το οδήγησαν έξω από τον αμπελώνα και το φόνεψαν.

Αφού τελείωσε την διήγησή του ο Χριστός, ρώτησε το πλήθος: Μετά από αυτά που έγιναν, τι πρέπει να κάνει ο οικοδεσπότης; Εκείνοι απάντησαν: Αφού ήταν τόσο κακοί και συμπεριφέρθηκαν με τόση κακία πρέπει να τους πάρει τον αμπελώνα και να τον δώσει σε άλλους, που θα του αποδίδουν τους καρπούς στον καιρό τους.

        Η παραβολή είναι φως φανάρι ότι ειπώθηκε για τους Φαρισαίους και τους άλλους άρχοντες του Ισραηλίτικου λαού, που ενώ ο Θεός τους ανέθεσε ανά τους αιώνες να διδάσκουν το λαό και να τον οδηγούν στον αληθινό δρόμο της σωτηρίας, εκείνοι διαχρονικά απέρριπταν και ταλαιπωρούσαν τους απεσταλμένους του Θεού, τους προφήτες δηλαδή και μάλιστα πολλούς τους θανάτωσαν. Έτσι επρόκειτο να συλλάβουν και τον Υιό του Θεού, να τον οδηγήσουν έξω από την πόλη της Ιερουσαλήμ, στο λόφο του Γολγοθά, για να τον θανατώσουν με σταυρικό θάνατο. Θα έφθαναν σ' αυτό το έγκλημα, γιατί έβλεπαν ότι τους έπαιρνε την κληρονομιά, την αγάπη και τη λατρεία του λαού. Άρχισε ο λαός να βλέπει την ιδιοτελή συμπεριφορά των αρχόντων και όλο και περισσότερο πλησίαζε και αγαπούσε τον Χριστό. Με αποκορύφωμα την υποδοχή της Κυριακής των Βαΐων. Ήδη από τώρα συζητούσαν μεταξύ τους πώς να τον συλλάβουν. Φοβόντουσαν το λαό. Ειδάλλως θα τον είχαν φονεύσει γρηγορότερα. «Καὶ ζητοῦντες αὐτὸν κρατῆσαι ἐφοβήθησαν τοὺς ὄχλους, ἐπειδὴ ὡς προφήτην αὐτὸν εἶχον.»

        Το περιεχόμενο του σημερινού Ευαγγελίου, αγαπητοί αδελφοί, είναι κόλαφος για τους Εβραίους. Όμως είναι και παρακαταθήκη για μας τους Έλληνες, γεμάτη ευθύνες. Η απάντηση που έδωσε ο λαός στην ερώτηση του Χριστού «Τι να κάνει ο οικοδεσπότης;» κρύβει μέσα της μια μεγάλη αλήθεια που ενδεχομένως να μην την γνώριζε εκείνο το πλήθος. Απάντησε: «Να πάρει τον αμπελώνα από εκείνους τους γεωργούς και να τον δώσει σε άλλους εργάτες, που θα του αποδίδουν στον καιρό τους, τους καρπούς.» Ποιοι είναι αυτοί οι άλλοι; Το υπονοεί παρακάτω ο Ιησούς λέγοντας ότι θα δοθεί σε κάποιο ειδωλολατρικό έθνος, που θα καλλιεργήσει τον αμπελώνα και θα αποδώσει τους καρπούς στο Θεό; «διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν ὅτι ἀρθήσεται ἀφ' ὑμῶν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ δοθήσεται ἔθνει ποιοῦντι τοὺς καρποὺς αὐτῆς.» Εδώ ο Χριστός δεν ονομάζει κατά λέξη το ελληνικό έθνος. Στο κατά Ιωάννη όμως Ευαγγέλιο, όταν ο Φίλιππος και ο Ανδρέας είπαν στο Χριστό ότι ζητούν να Τον γνωρίσουν Έλληνες, Εκείνος είπε: «ἐλήλυθεν ἡ ὥρα ἵνα δοξασθῇ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου.» (Ιωαν. ΙΒ’ 23). 

        Στη φράση αυτή φαίνεται ότι η χάρη του Θεού θα χρησιμοποιήσει το ελληνικό έθνος, για να διαδοθεί σ' όλο τον κόσμο το Ευαγγέλιο του Χριστού. Όντως ο Θεός χρησιμοποίησε την ελληνική γλώσσα και την ελληνική σοφία, για να διατυπωθούν μέσω των Οικουμενικών Συνόδων τα υψηλά νοήματα της χριστιανικής διδασκαλίας. Χρησιμοποιήθηκε όμως και η πλούσια ελληνική ψυχή, για να φθάσει το μήνυμα του Χριστού ως τα πέρατα του κόσμου. Από την ημέρα της Πεντηκοστής και μετά ανατέθηκε στο ελληνικό έθνος, η υπόθεση του Ευαγγελίου. Η επί 400 χρόνια κατοχή, δεν μπόρεσε να σταθεί εμπόδιο στη διάδοση του χριστιανισμού. Οι Έλληνες με το ζωντανό παράδειγμά τους, με το πλήθος των αγίων τους, με την ιεραποστολική τους φλόγα, μεταφέρουν από γενιά σε γενιά και από έθνος σε έθνος, το χριστιανισμό και στο πιο απομακρυσμένο σημείο της γης. Από τότε που ειπώθηκε αυτή η παραβολή, έφυγε η ευθύνη από τους Ιουδαίους και ανατέθηκε σε εμάς τους Έλληνες να καλλιεργούμε τον αμπελώνα του Κυρίου και να αποδίδουμε τους καρπούς του, στον κατάλληλο καιρό τους.

Κυριακή ΙΓ΄ Ματθαίου – Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 30 Αὐγούστου 2026

 ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΚΑ´ 33 - 42

33 Ἄλλην παραβολὴν ἀκούσατε. ἄνθρωπος τις ἦν οἰκοδεσπότης, ὅστις ἐφύτευσεν ἀμπελῶνα καὶ φραγμὸν αὐτῷ περιέθηκε καὶ ὤρυξεν ἐν αὐτῷ ληνὸν καὶ ᾠκοδόμησεν πύργον, καὶ ἐξέδοτο αὐτὸν γεωργοῖς, καὶ ἀπεδήμησεν. 34 ὅτε δὲ ἤγγισεν ὁ καιρὸς τῶν καρπῶν, ἀπέστειλε τοὺς δούλους αὐτοῦ πρὸς τοὺς γεωργοὺς λαβεῖν τοὺς καρποὺς αὐτοῦ. 35 καὶ λαβόντες οἱ γεωργοὶ τοὺς δούλους αὐτοῦ ὃν μὲν ἔδειραν, ὃν δὲ ἀπέκτειναν, ὃν δὲ ἐλιθοβόλησαν. 36 πάλιν ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους πλείονας τῶν πρώτων, καὶ ἐποίησαν αὐτοῖς ὡσαύτως. 37 ὕστερον δὲ ἀπέστειλε πρὸς αὐτοὺς τὸν υἱὸν αὐτοῦ λέγων· ἐντραπήσονται τὸν υἱόν μου. 38 οἱ δὲ γεωργοὶ ἰδόντες τὸν υἱὸν εἶπον ἐν ἑαυτοῖς· οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος· δεῦτε ἀποκτείνωμεν αὐτὸν καὶ κατάσχωμεν τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ. 39 καὶ λαβόντες αὐτὸν ἐξέβαλον ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος καὶ ἀπέκτειναν. 40 ὅταν οὖν ἔλθῃ ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος, τί ποιήσει τοῖς γεωργοῖς ἐκείνοις; 41 λέγουσιν αὐτῷ· Κακοὺς κακῶς ἀπολέσει αὐτούς, καὶ τὸν ἀμπελῶνα ἐκδώσεται ἄλλοις γεωργοῖς, οἵτινες ἀποδώσουσιν αὐτῷ τοὺς καρποὺς ἐν τοῖς καιροῖς αὐτῶν. 42 λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Οὐδέποτε ἀνέγνωτε ἐν ταῖς γραφαῖς, λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας· παρὰ Κυρίου ἐγένετο αὕτη, καὶ ἔστι θαυμαστὴ ἐν ὀφθαλμοῖς ἡμῶν;

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΚΑ´ 33 - 42

33 Ἄλλην παραβολὴν ἀκούσατε.Ἦτο κάποιος οἰκοκύρης, ὁ Θεὸς δηλαδή, ὁ ὁποῖος ἐφύτευσεν ἄμπελον, τὸ ἰουδαϊκον ἔθνος τουτέστι.Καὶ ἔλαβεν ἰδιαιτέραν πρόνοιαν δι’ αὐτήν.Ἔβαλε δηλαδὴ τριγύρω ἀπ’ αὐτὴν φράκτην καὶ ἔσκαψε μέσα εἰς αὐτὴν ληνὸν καὶ ἔκτισε πύργον διὰ νὰ μένουν οἱ φύλακες καὶ ἐργάται, καὶ τὴν ἐνεπιστεύθη εἰς γεωργούς, εἰς τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ εἰς τοὺς ἄρχοντας τοῦ λαοῦ, καὶ ἀνεχώρησεν εἰς ἄλλην χώραν. 34 Ὅταν δὲ ἐπλησίασεν ὁ καιρὸς τῆς ἐσοδείας, ἀπέστειλε τοὺς δούλους του, τοὺς προφήτας, πρὸς τοὺς γεωργοὺς διὰ νὰ παραλάβουν τοὺς καρπούς του, διὰ νὰ διαπιστώσουν δηλαδὴ τὴν εἰς τὸν Θεὸν ἀφοσίωσιν καὶ τὰ ἔργα τῆς ἀρετῆς, τὰ ὁποῖα ὤφειλεν ὁ λαὸς αὐτὸς ὕστερα ἀπὸ τὴν τόσην εὔνοιαν καὶ πρόνοιαν τοῦ Θεοῦ νὰ καρποφορήσῃ ὡς ἄλλη καλλιεργημένη ἄμπελος. 35 Καὶ οἱ γεωργοί, οἱ ἄρχοντες τοῦ Ἰσραὴλ τουτέστιν, ἀφοῦ συνέλαβαν τοὺς δούλους του, ἄλλον μὲν ἔδειραν, ἄλλον δὲ ἐφόνευσαν, ἄλλον δὲ ἐλιθοβόλησαν. 36 Πάλιν ἀπέστειλεν ὁ οἰκοκύρης ἄλλους δούλους περισσοτέρους ἀπὸ τοὺς πρώτους, καὶ ἔκαμαν εἰς αὐτοὺς τὰ ἴδια. 37 Ὕστερον δὲ ἀπέστειλε πρὸς αὐτοὺς τὸν υἱόν του λέγων· Πρέπει τουλάχιστον οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ἐντραποῦν τὸν υἱόν μου. 38 Οἱ γεωργοὶ ὅμως, ὅταν εἶδαν τὸν υἱόν, τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν δηλαδή, τὸν ἐνανθρωπήσαντα υἱὸν τοῦ Θεοῦ, εἶπαν μεταξύ τους· αὐτὸς εἶναι ὁ κληρονόμος· ἐλᾶτε, ἂς τὸν φονεύσωμεν καὶ ἂς καταλάβωμεν τὴν κληρονομίαν του γινόμενοι ἀνενόχλητοι πλέον κύριοι καὶ ἐκμεταλλευταὶ τῆς Ἰουδαϊκῆς συναγωγῆς. 39 Καὶ ἀφοῦ τὸν ἔπιασαν, τὸν ἔβγαλαν ἔξω ἀπὸ τὴν ἄμπελον καὶ τὸν ἐφόνευσαν. 40 Ὅταν λοιπὸν ἔλθῃ ὁ κύριος τῆς ἀμπέλου, τί εἶναι δίκαιον νὰ κάνῃ εἰς τοὺς καλλιεργητὰς ἐκείνους; 41 Λέγουσιν εἰς αὐτόν· Θὰ ἐξολοθρεύσῃ μὲ θάνατον κακὸν αὐτοὺς ποὺ τόσον κακοὶ εἶναι, καὶ τὴν ἄμπελον θὰ ἐνοικιάσῃ εἰς ἄλλους γεωργούς, οἱ ὁποῖοι θὰ δώσουν εἰς αὐτὸν τοὺς ὀφειλομένους καρποὺς εἰς τὰς ἐποχάς των.Πράγματι δέ, ἀφοῦ ἐξωλόθρευσε τοὺς Ἰουδαίους καὶ κατέστρεψε διὰ τῶν Ρωμαίων τὴν Ἱερουσαλήμ, παρέδωκε τὴν ἄμπελόν του, τὸν νέον Ἰσραὴλ τῆς χάριτος, εἰς τοὺς Ἀποστόλους καὶ τοὺς διαδόχους των πρὸς καρποφόρον καλλιέργειαν. 42 Λέγει εἰς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς· Δὲν ἀνεγνώσατε ποτὲ εἰς τάς Γραφάς· Λίθον, τὸν ὁποῖον ἀπέρριψαν ὡς ἀκατάλληλον οἱ κτίσται, αὐτὸς ἔγινε τῆς ὅλης οἰκοδομῆς κεφαλὴ καὶ ἀκρογωνιαῖος λίθος· ἀπὸ τὸν Κύριον ἔγινε τοῦτο καὶ εἶναι θαυμαστὸν εἰς τὰ μάτια ἡμῶν τῶν πιστῶν; Ἤτοι ἐγώ, τὸν ὁποῖον ὡς ἄλλον λίθον ἀπέρριψαν ὡς ἀκατάλληλον ἐν τῇ οἰκοδομὴ τοῦ Θεοῦ αὐτοί, ποὺ μὲ τὴν διδασκαλίαν τῶν ἔργον καὶ καθῆκον ἔχουν νὰ σᾶς οἰκοδομοῦν, ἔγινα τῆς ὅλης οἰκοδομῆς κεφαλὴ καὶ συνήνωσα τοὺς λαοὺς εἰς μίαν Ἐκκλησίαν.Τὸ θαυμαστὸν δὲ εἰς τὰ μάτια ὅλων τῶν πιστῶν γεγονὸς τοῦτο ἔγινε ἀπὸ τὸν Κύριον.

ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 23/08/2026

 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΒ’ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (ΜΑΤΘ. ΙΘ’ 16-26)   23/08/2026

        Στο σημερινό Ευαγγέλιο, αγαπητοί αδελφοί, εμπεριέχεται μία φράση που αφορά όλους μας και θα πρέπει να την προσέξουμε πολύ.

        Η φράση αυτή ειπώθηκε από τον Χριστό προς τους μαθητές, οι οποίοι έκαναν την ερώτηση: «καὶ τίς δύναται σωθῆναι;» Οι μαθητές ρώτησαν το Χριστό "και ποιος μπορεί να σωθεί;", γιατί προηγουμένως έλαβε χώρα μια έντονη συζήτηση μεταξύ του Χριστού και ενός πλούσιου νέου, ο οποίος ρώτησε το Διδάσκαλο, τί πρέπει να κάνει για να ζει αιώνια. Για να κερδίσει την αιώνια ζωή. Ο Χριστός τού απάντησε ότι πρέπει να τηρεί τις εντολές του Μωσαϊκού νόμου. Ο νεαρός είχε έτοιμη την απάντηση. Όλες τις εντολές του νόμου, μου έμαθαν να τις τηρώ από μικρό παιδί οι γονείς μου. Χρειάζεται να κάνω και τίποτε άλλο; Ναι, ακόμη κάτι σου λείπει, του λέει ο Χριστός. Προσπάθησε να αποδεσμευτείς από τα πολλά υλικά αγαθά σου και έλα να με ακολουθήσεις, να γίνεις μαθητής μου. Ο νεαρός μόλις άκουσε την πρόταση του Χριστού, λυπήθηκε πολύ, γύρισε την πλάτη και έφυγε. «Ἀκούσας δὲ ὁ νεανίσκος τὸν λόγον ἀπῆλθε λυπούμενος.» Απευθύνθηκε τότε στους μαθητές του ο Χριστός και τους είπε: «Πόσο δύσκολο είναι ένας πλούσιος να μπει στην Βασιλεία των ουρανών. Είναι πιο εύκολο μια καμήλα να περάσει από την τρύπα που ανοίγει μια βελόνα, παρά να μπει στην Βασιλεία του Θεού ένας πλούσιος».

        Και συμπλήρωσε κοιτάζοντάς τους στα μάτια: «Αυτά που δεν μπορούν να κάνουν οι άνθρωποι, μπορεί να τα κάνει ο Θεός», «Παρὰ ἀνθρώποις τοῦτο ἀδύνατόν ἐστι, παρὰ δὲ Θεῷ πάντα δυνατά ἐστι.» Αυτή είναι η πρόταση για την οποία κάναμε λόγο στην αρχή. Ότι δεν μπορούν να κάνουν οι άνθρωποι, μπορεί να τα κάνει ο Θεός.

        Όντως ορισμένοι άνθρωποι ακόμη και χριστιανοί, έχουν την ιδέα ότι δεν είναι δυνατόν ο άνθρωπος να εφαρμόσει στη ζωή του τις εντολές του Ευαγγελίου. Πολλοί από μας ενδεχομένως να πιστεύουν ότι είναι αδύνατον ανθρωπίνως, να συγχωρήσουν εκείνον που τους έκανε κάποιο κακό. Άλλοι πάλι πιστεύουν ότι δεν μπορούν με κανένα τρόπο να ανοίξουν την καρδιά τους στον εξομολόγο και να του περιγράψουν τις κακές πράξεις τους, τα άσχημα λόγια τους, τους αμαρτωλούς λογισμούς τους και να παρακαλέσουν μαζί το Θεό να τους συγχωρήσει. Δεν θέλουν να σκέπτονται ότι υπάρχουν άνθρωποι που λένε στο «Πάτερ ἡμῶν», το «Γενηθήτω τὸ θέλημά σου» και το πιστεύουν αυτό. Δεν χωράει δηλαδή στο μυαλό τους ότι στη ζωή τους θα κάνουν ό,τι αρέσει στο Θεό κι όχι ό,τι αρέσει στον εαυτό τους. Δεν μπορούν να φανταστούν ότι συμφέρει στη ζωή τους να γίνεται το θέλημα του Θεού κι όχι το δικό τους. Δεν μπορούν ή δεν ανέχονται ότι ο Θεός είναι πάνω από την επιστήμη και ό,τι γνωρίζει ο άνθρωπος, το γνωρίζει επειδή θέλει ο Θεός να αποκαλύπτονται στους ανθρώπους, ότι δεν είναι εμπόδια για την σωτηρία της ψυχής τους. Πολλοί και από τους λεγόμενους χριστιανούς, έχουν φτιάξει ένα Ευαγγέλιο κομμένο και ραμμένο στα μέτρα τους και δεν ανέχονται με κανέναν τρόπο το Ευαγγέλιο που τους διδάσκουν οι απεσταλμένοι του Θεού κι αυτό επειδή νομίζουν ότι το Ευαγγέλιο του Θεού δεν μπορούν να το εφαρμόσουν.

        Αυτά κι άλλα πολλά, όπως πιστεύουν οι μαθητές του Χριστού, δεν μπορούν να τα εφαρμόσουν οι άνθρωποι. Σε όλους αυτούς και σε μας λέει: «τὰ ἀδύνατα παρὰ ἀνθρώποις δυνατὰ παρὰ τῷ Θεῷ ἐστιν». Όλα τα μπορούμε, αγαπητοί αδελφοί με τη βοήθεια του Θεού. Και αυτά που νομίζουμε ότι είναι αδύνατον να τα επιτύχουμε. Αρκεί να μην έρχονται σε αντίθεση με την διδασκαλία του Χριστού. Αρκεί να επικαλεσθούμε την χάρη του Θεού. Τότε όλα τα μπορούμε. Τότε μας ενισχύει η δύναμη του Θεού. Εμείς να θέσουμε σαν στόχο μας να ζήσουμε χριστιανικά. Στην επίτευξη του χριστιανικού στόχου μας, θα μας βοηθήσει ο Θεός. Γιατί ό,τι δεν μπορούμε να κάνουμε εμείς θα το κάνει ο Θεός.

Αμήν.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΙΒ' Ματθ. (Ματθ. ιθ' 16-26)

 Εὐαγγέλιον: Κυρ. ιβ΄ Ματθαίου (Ματθ. ιθ΄ 16-26)

16 Καὶ ἰδοὺ εἷς προσελ­θὼν εἶπεν αὐτῷ· διδάσκαλε ἀγαθέ, τί ἀγαθὸν ποιήσω ἵ­­­να ἔχω ζωὴν αἰώνιον; 17 ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· τί με λέγεις ἀγαθόν; οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός. εἰ δὲ θέλεις εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωήν, τήρησον τὰς ἐντολάς. 18 λέγει αὐτῷ· ποίας; ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπε· τὸ οὐ φονεύσεις, οὐ μοιχεύσεις, οὐ κλέψεις, οὐ ψευδομαρτυρήσεις, 19 τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα, καὶ ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. 20 λέγει αὐτῷ ὁ νεανίσκος· πάντα ταῦτα ἐφυλαξάμην ἐκ νεότητός μου· τί ἔτι ὑστερῶ; 21 ἔφη αὐτῷ ὁ Ἱησοῦς· εἰ θέλεις τέλειος εἶναι, ὕπαγε πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ δὸς πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ, καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι. 22 ἀκούσας δὲ ὁ νεανίσκος τὸν λόγον ἀπῆλθε λυπούμενος· ἦν γὰρ ἔχων κτήματα πολλά. 23 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι δυσκόλως πλούσιος εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. 24 πάλιν δὲ λέγω ὑμῖν, εὐκοπώτερόν ἐστι κάμηλον διὰ τρυπήματος ραφίδος δι­­­ελθεῖν ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ εἰσελ­θεῖν. 25 ἀκούσαντες δὲ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐξεπλήσσοντο σφό­­δρα λέγοντες· τίς ἄρα δύναται σωθῆναι; 26 ἐμβλέψας δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· παρὰ ἀνθρώποις τοῦτο ἀδύνατόν ἐστι, παρὰ δὲ Θεῷ πάντα δυνατά ἐστι.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

16 Καί ἰδού, κάποιος τόν πλησίασε καί τοῦ εἶπε: Διδάσκαλε ἀγαθέ, τί καλό νά κάνω γιά νά ἀποκτήσω τήν αἰώνια ζωή; 17 Κι ὁ Κύριος τοῦ εἶπε: Ἀφοῦ ἀπευθύνεσαι σέ μένα θεωρώντας ὅτι εἶμαι ἕνας ἁπλός ἄνθρωπος, γιατί μέ ὀ­νο­μάζεις ἀγαθό; Κανείς δέν εἶναι ἀπό τόν ἑαυτό του πραγ­ματικά ἀγαθός παρά μόνο ἕνας, ὁ Θεός. Ἐάν ὅ­μως θέλεις νά μπεῖς στήν αἰώνια καί μακάρια ζωή, τήρησε σ’ ὅλη τή ζωή σου τίς ἐντολές. 18 Τοῦ λέει ὁ νέος: Ποιές ἐντολές; Κι ὁ Ἰησοῦς τοῦ εἶπε: Τό νά μή σκοτώσεις, νά μή μοιχεύσεις, νά μήν κλέψεις, νά μήν ψευδομαρτυρήσεις, 19 τίμα τόν πατέρα καί τή μητέρα, καί νά ἀγαπήσεις τό συνάνθρωπό σου σάν τόν ἑαυτό σου. 20 Τοῦ λέει ὁ νέος, ὁ ὁποῖος δέν εἶχε διδαχθεῖ ποι­ά εἶ­­­ναι καί πῶς ἐφαρμόζεται ἡ ἀγά­πη πρός τόν συνάν­­­­θρω­πο:­ Ὅλα αὐτά τά φύλαξα ἀπό τότε πού ἤμουν νέ­­­ος. Τί ἄλλο μοῦ λείπει ἀκόμη; 21 Κι ὁ Ἰησοῦς τοῦ εἶπε: Ἐάν θέλεις νά εἶσαι τέλειος, πήγαινε, πούλησε τά ὑπάρχοντά σου καί μοίρασέ τα στούς φτωχούς, καί θά ἔχεις θησαυρό στούς οὐρανούς. Κι ἔλα νά μέ ἀκολουθήσεις. 22 Μόλις ὅμως ὁ νέος ἄκουσε τό λόγο αὐτό, ἔφυγε λυπημένος· διότι εἶχε πολλά κτήματα, καί ἡ καρδιά του ἦταν κολλημένη σ’ αὐτά. 23 Τότε ὁ Ἰησοῦς εἶπε στούς μαθητές του: Ἀληθινά σᾶς λέω ὅτι δύσκολα ἕνας πλούσιος ἄνθρωπος θά μπεῖ στή βασιλεία τῶν οὐρανῶν. 24 Πάλι σᾶς λέω, εὐκολότερο εἶναι νά περάσει μιά καμήλα ἀπό τήν τρύπα πού ἀνοίγει ἡ βελόνα, παρά ὁ πλούσιος νά μπεῖ στή βασιλεία τοῦ Θεοῦ. 25 Ἀλλά ὅταν οἱ μαθητές του τό ἄκουσαν αὐτό, ἔνιωσαν πολύ μεγάλη ἔκπληξη καί εἶπαν: Ποιός τάχα μπορεῖ νά σωθεῖ; 26 Ὁ Ἰησοῦς τότε τούς κοίταξε ἐκφραστικά καί τούς εἶ­πε: Στούς ἀνθρώπους αὐτό εἶναι ἀδύνατο, στό Θεό ὅμως ὅλα εἶναι δυνατά. Μπορεῖ λοιπόν ὁ Θεός μέ τή χάρη του νά λύσει τούς δεσμούς τῆς καρδιᾶς κάθε καλοπροαίρετου πλουσίου μέ τό χρῆμα καί νά τόν καταστήσει ἄξιο τῆς σωτηρίας.

Ἀπόδοση ἑορτῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου – Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 23 Αὐγούστου 2026

 ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ Ι´ 38 - 42

38 Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ πορεύεσθαι αὐτοὺς καὶ αὐτὸς εἰσῆλθεν εἰς κώμην τινά. γυνὴ δέ τις ὀνόματι Μάρθα ὑπεδέξατο αὐτὸν εἰς τὸν οἴκον αὐτῆς. 39 καὶ τῇδε ἦν ἀδελφὴ καλουμένη Μαρία, ἣ καὶ παρακαθίσασα παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ ἤκουε τὸν λόγον αὐτοῦ. 40 ἡ δὲ Μάρθα περιεσπᾶτο περὶ πολλὴν διακονίαν· ἐπιστᾶσα δὲ εἶπε· Κύριε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἡ ἀδελφή μου μόνην με κατέλιπε διακονεῖν; εἰπὲ οὖν αὐτῇ ἵνα μοι συναντιλάβηται. 41 ἀποκριθεὶς δὲ εἶπεν αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Μάρθα Μάρθα, μεριμνᾷς καὶ τυρβάζῃ περὶ πολλά· 42 ἑνὸς δέ ἐστι χρεία· Μαρία δὲ τὴν ἀγαθὴν μερίδα ἐξελέξατο, ἥτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται ἀπ’ αὐτῆς.

ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΙΑ´ 27 - 28

27 Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ λέγειν αὐτὸν ταῦτα ἐπάρασά τις γυνὴ φωνὴν ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπεν αὐτῷ· Μακαρία ἡ κοιλία ἡ βαστάσασά σε καὶ μαστοὶ οὓς ἐθήλασας. 28 αὐτὸς δὲ εἶπε· Μενοῦνγε μακάριοι οἱ ἀκούοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ φυλάσσοντες αὐτόν.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ Ι´ 38 - 42

38 Ἐνῷ δὲ οἱ μαθηταὶ καὶ οἱ ἀκολουθοῦντες τὸν Ἰησοῦν ἐπήγαιναν ἔχοντες κατεύθυνσιν τὴν Ἱερουσαλήμ, συνέβη νὰ ἔμβῃ ὁ Ἰησοῦς εἰς κάποιο χωρίον· καὶ μία γυναῖκα, ποὺ ὠνομάζετο Μάρθα, τὸν ὑπεδέχθη εἰς τὸ σπίτι της. 39 Καὶ εἶχεν αὐτὴ ἀδελφήν, ποὺ ἐλέγετο Μαρία, ἡ ὁποία ὄχι μόνον ὑπεδέχθη τὸν Ἰησοῦν ὡς ἡ Μάρθα, ἀλλὰ καὶ ἐκάθησε κοντὰ εἰς τοὺς πόδας του ὡς ταπεινὴ μαθήτρια καὶ ἤκουε μὲ προσοχὴν ἀπερίσπαστον τὴν διδασκαλίαν του. 40 Ἡ δὲ Μάρθα ἦταν ἀπασχολημένη καὶ πνιγμένη εἰς πολλὴν ἐργασίαν, φροντίζουσα νὰ ἑτοιμάσῃ τὸ φαγητὸν καὶ νὰ περιποιηθῇ τὸν Διδάσκαλον. Ἀφοῦ δὲ ἐστάθη πλησίον τοῦ Χριστοῦ, εἶπε· Κύριε, δὲν σὲ μέλει, ποὺ ἡ ἀδελφή μου μὲ ἀφῆκε μοναχὴν νὰ ὑπηρετῶ καὶ νὰ ἑτοιμάζω τὸ τραπέζι; Πές της λοιπὸν νὰ μὲ βοηθήσῃ. 41 Ἀπεκρίθη δὲ ὁ Ἰησοῦς καὶ τῆς εἶπε· Μάρθα, Μάρθα, ἀσχολεῖται ἡ διάνοιά σου ἀπὸ ἀνησύχους φροντίδας καὶ κουράζεται τὸ σῶμα σου διὰ νὰ προετοιμάσῃς πολλά. 42 Ἕνα δὲ εἶναι χρήσιμον καὶ ἀναγκαῖον, ἡ ἀκρόασις τῆς διδασκαλίας μου, ποὺ εἶναι τροφὴ πνευματική, ἀναγκαία διὰ τὴν ψυχήν. Ἡ Μαρία δὲ ἐξέλεξε τὴν καλὴν καὶ ὠφέλιμον μερίδα, ἡ ὁποία δὲν θὰ τῆς ἀφαιρεθῇ ποτέ. Διότι αἱ ὠφέλειαι τῆς μερίδος αὐτῆς τοῦ πνευματικοῦ φαγητοῦ δὲν εἶναι προσωριναὶ καὶ φθαρταί, ἄλλα πνευματικαὶ καὶ αἰώνιοι.

ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΙΑ´ 27 - 28

27 Ἐνῷ δὲ ὁ Ἰησοῦς ἔλεγε ταῦτα, κάποια γυναῖκα ἀπὸ τὸ πλῆθος, ἐνθουσιασθεῖσα ἀπὸ τὴν διδασκαλίαν του, ἔβγαλε φωνὴν μεγάλην καὶ εἶπε· Μακαρία ἡ κοιλία, ποὺ σὲ ἐβάστασε, καὶ οἱ μαστοὶ τοὺς ὁποίους ἐθήλασες. Μακαρία δηλαδὴ ἡ μητέρα, ποὺ σὲ ἐγέννησε καὶ σὲ ἔθρεψεν. 28 Αὐτὸς δὲ εἶπεν· Ἀληθῶς, μακαρία εἶναι ἡ μητέρα μου· ἀλλὰ μὴ λησμονεῖτε, ὅτι μακάριοι κυρίως εἶναι ἐκεῖνοι, ποὺ ἀκούουν τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ φυλάσσουν αὐτόν. Εἰς τρόπον ὥστε καὶ αὐτή, ποὺ μὲ ἐγέννησε καὶ μὲ ἐθήλασεν, ἠξιώθη τῆς τιμῆς αὐτῆς, διότι ἐφύλαξε πάντοτε τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ.

Κυριακὴ ΙΑ΄ Ματθαίου – Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 16 Αὐγούστου 2026

 ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΙΗ´ 23 - 35

23 Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ ὃς ἠθέλησεν συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ. 24 ἀρξαμένου δὲ αὐτοῦ συναίρειν προσηνέχθη αὐτῷ εἷς ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων. 25 μὴ ἔχοντος δὲ αὐτοῦ ἀποδοῦναι ἐκέλευσεν αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ πραθῆναι καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τὰ τέκνα καὶ πάντα ὅσα εἶχε, καὶ ἀποδοθῆναι. 26 πεσὼν οὖν ὁ δοῦλος προσεκύνει αὐτῷ λέγων· κύριε μακροθύμησον ἐπ’ ἐμοί, καὶ πάντα σοι ἀποδώσω. 27 σπλαγχνισθεὶς δὲ ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἀπέλυσεν αὐτόν, καὶ τὸ δάνειον ἀφῆκεν αὐτῷ. 28 ἐξελθὼν δὲ ὁ δοῦλος ἐκεῖνος εὗρεν ἕνα τῶν συνδούλων αὐτοῦ, ὃς ὤφειλεν αὐτῷ ἑκατὸν δηνάρια, καὶ κρατήσας αὐτὸν ἔπνιγεν λέγων· ἀπόδος μοι εἴ τι ὀφείλεις. 29 πεσὼν οὖν ὁ σύνδουλος αὐτοῦ εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ παρεκάλει αὐτὸν λέγων· μακροθύμησον ἐπ’ ἐμοί, καὶ ἀποδώσω σοι· 30 ὁ δὲ οὐκ ἤθελεν, ἀλλὰ ἀπελθὼν ἔβαλεν αὐτὸν εἰς φυλακὴν ἕως οὗ ἀποδῷ τὸ ὀφειλόμενον. 31 ἰδόντες δὲ οἱ σύνδουλοι αὐτοῦ τὰ γενόμενα ἐλυπήθησαν σφόδρα, καὶ ἐλθόντες διεσάφησαν τῷ κυρίῳ ἑαυτῶν πάντα τὰ γενόμενα. 32 τότε προσκαλεσάμενος αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ λέγει αὐτῷ· δοῦλε πονηρέ, πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν ἐκείνην ἀφῆκά σοι, ἐπεὶ παρεκάλεσάς με· 33 οὐκ ἔδει καὶ σὲ ἐλεῆσαι τὸν σύνδουλόν σου, ὡς καὶ ἐγὼ σὲ ἠλέησα; 34 καὶ ὀργισθεὶς ὁ κύριος αὐτοῦ παρέδωκεν αὐτὸν τοῖς βασανισταῖς ἕως οὗ ἀποδῷ πᾶν τὸ ὀφειλόμενον αὐτῷ. 35 Οὕτω καὶ ὁ πατήρ μου ὁ ἐπουράνιος ποιήσει ὑμῖν ἐὰν μὴ ἀφῆτε ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν τὰ παραπτώματα αὐτῶν.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΙΗ´ 23 - 35

23 Διότι δὲ εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν τὸ καθῆκον τοῦ νὰ συγχωρῶμεν τοὺς πταίστας μας εἶναι ἀπεριόριστον, δι’ αὐτὸ ὠμοίασεν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν πρὸς ἐπίγειον βασιλέα, ποὺ ἠθέλησε νὰ λογαριασθῇ μὲ τοὺς δούλους καὶ αὐλικούς του, εἰς τοὺς ὁποίους εἶχεν ἀναθέσει τὴν διαχείρισιν τῶν φόρων καὶ εἰσπράξεών του. 24 Ὅταν δὲ αὐτὸς ἄρχισε νὰ λογαριάζεται, τοῦ ἔφεραν ἕνα χρεώστην, ποὺ ὤφειλε δέκα χιλιάδες τάλαντα, δηλαδὴ περίπου ἑξήκοντα ἑκατομμύρια χρυσᾶς δραχμάς. 25 Ἐπειδὴ δὲ αὐτὸς δὲν εἶχε νὰ πληρώσῃ, διέταξεν ὁ κύριος νὰ πωληθῇ αὐτὸς καὶ ἡ γυναῖκα του καὶ τὰ παιδιά του καὶ ὅλα ὅσα εἶχε καὶ νὰ πληρωθῇ τὸ χρέος. 26 Ἔπεσε λοιπὸν κατὰ γῆς ὁ δοῦλος καὶ τὸν ἐπροσκύνει λέγων· Κύριε, κάμε ὑπομονὴν δι’ ἐμέ, καὶ ὅλα ὅσα χρεωστῶ, θὰ σοῦ τὰ πληρώσω. 27 Ἐλυπήθη δὲ καὶ ᾐσθάνθη συμπάθειαν ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου καὶ τὸν ἀφῆκεν ἐλεύθερον, τοῦ ἐχάρισε δὲ καὶ τὸ δάνειον. 28 Ὅταν ὅμως ἐβγῆκεν ἔξω ὁ δοῦλος ἐκεῖνος, ηὗρεν ἕνα ἀπὸ τοὺς συνδούλους του, ποὺ τοῦ ἐχρεώστει ἑκατὸν δηνάρια, δηλαδὴ περίπου ἐνενήντα χρυσὸς δραχμάς.Καὶ ἀφοῦ τὸν ἐσταμάτησε, τὸν ἐστενοχώρει σκληρὰ λέγων· Ἐξόφλησέ μου ὅ,τι μοῦ χρεωστεῖς. 29 Ἔπεσε λοιπὸν εἰς τὰ πόδια του ὁ σύνδουλός του καὶ τὸν παρεκάλει λέγων· Περίμενέ με καὶ δεῖξε ὑπομονὴν μαζί μου καὶ θὰ σὲ πληρώσω. 30 Αὐτὸς ὅμως δὲν ἤθελεν, ἀλλ’ ἐπῆγεν εἰς τὸ δικαστήριον καὶ τὸν ἔρριψεν εἰς φυλακήν, Ἕως ὅτου πληρώσῃ ὅ,τι ἐχρεωστοῦσεν. 31 Ὅταν δὲ εἶδαν οἱ ἄλλοι σύνδουλοί του αὐτὰ ποὺ ἔγιναν, ἐλυπήθησαν πολὺ καὶ ἀφοῦ ἦλθαν διηγήθησαν εἰς τὸν κύριον τους ὅλα ὅσα συνέβησαν. 32 Τότε τὸν προσεκάλεσεν ὁ κύριός του καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν· Δοῦλε πονηρέ, ὅλον τὸ χρέος ἐκεῖνο, τὸ τόσον μεγάλο, σοῦ τὸ ἐχάρισα, ἐπειδὴ μὲ παρεκάλεσες. 33 Δὲν ἔπρεπε καὶ σὺ νὰ λυπηθῇς καὶ νὰ κάμῃς ἔλεος εἰς τὸν σύνδουλόν σου, ὅπως καὶ ἑγώ, ποὺ δὲν εἶμαι σύνδουλός σου ἀλλὰ κύριός σου, σὲ ἐλυπήθηκα καὶ ἔδειξα ἔλεος εἰς σέ; 34 Καὶ ἐθύμωσεν ὁ κύριός του καὶ τὸν παρέδωκεν εἰς αὐτούς, ποὺ βασανίζουν τοὺς φυλακισμένους, διὰ νὰ τὸν τιμωροῦν, μέχρις ὅτου ἐξοφλήσῃ πᾶν ὅ,τι ἐχρεωστοῦσεν. 35 Ἔτσι καὶ ὁ ἐπουράνιος πατήρ μου, πρὸς τὸν ὁποῖον λόγῳ τῶν ἀναριθμήτων σας ἁμαρτιῶν εἶσθε χρεῶσται ἀναριθμήτου χρέους, θὰ κάμῃ εἰς σᾶς, ἐὰν δὲν συγχωρήσετε καθένας σας τὸν ἀδελφόν του ὄχι μὲ τὸ στόμα σας μόνον, ἀλλ’ ἀπὸ τὴν καρδιά σας.